حرفه و فن – سال سوم دوره راهنمایی تحصیلی


  واحد 5
1 - آشنایی با خودرو
2- تعمیر و نگه داری شیرآلات در منزل

 

خودرو مجموعه ای از قطعات مختلف است كه در ارتباط با یك دیگر به طور هماهنگ كار می كنند. نتیجه این كار تولید قدرت در موتور است كه سبب حركت اتومبیل می شود. بخش های اصلی یك خودرو عبارتند از :‌موتور، دستگاه انتقال قدرت، فنربندی و تعلیق ،‌برق ، هدایت و فرمان ، چرخ و ترمز،‌بدنه و شاسی

1 – موتور
كار موتور تبدیل انرژی شیمیایی و حرارتی بنزین به انرژی حرارتی و سپس انرژی مكانیكی است كه باعث حركت خودرو می شود (حرارت ناشی از احتراق بنزین در مجاورت هوا در اثر ایجاد جرقه در محفظه ی احتراق، موتور را روشن می كند)



2 – دستگاه انتقال قدرت :
این مجموعه وظیفه دارد قدرت تولیدی موتور را به چرخ ها منتقل كند. دستگاه انتقال قدرت شامل كلاچ، جعبه دنده و دیفرانسیل است.
كلاچ :‌كلاچ دستگاه قطع و وصل قدرت محسوب می شود و امكان تعویض دنده را فراهم می كند (در جا كار كردن خودرو را در حالی كه از آن هیچ استفاده نمی شود خلاص كار كردن می گویند) جعبه دنده: (اگیربكس): مجموعه ای است كه در آن تعدادی دنده برای ایجاد سرعت و یا قدرت های مختلف تعبیه شده است.
دیفرانسیل : وظیفه انتقال حركت از جعبه دنده به چرخ ها را بر عهده دارد.



3 – فنربندی :
به علت ناهمواری های سطح جاده ها، سیستم تعلیق در هر دقیقه بین 1000 تا 1200 بار نوسان می كند . وظیفه این قسمت خنثی كردن این نوسانات است تا ضربه به اتاق خودرو و سرنشینان آن منتقل نشود.



4 – برق خودرو: برای راه اندازی و روشن كردن موتور از باطری استفاده می شود. وظیفه باطری تأمین برق خودرو و روشنایی چراغ هاست.



باطری: یك مخزن الكتروشیمیایی است كه انرژی الكتریكی را به صورت انرژی شیمیایی ذخیره می كند و در صورت لزوم آن را به انرژی تبدیل می نماید و برای مصرف به سیستم برق اتومبیل منتقل می كند.
دینام (ژنراتور): علاوه بر باطری،‌منبع دیگری به نام دینام وجود دارد كه نیروی مكانیكی را به نیروی الكتریكی تبدیل می كند.
وقتی موتور روشن می شود و دینام به دور معین خود می رسد، وظیفه ارسال انرژی الكتریكی به دستگاه های مصرف كننده را نیز به عهده می گیرد. علاوه بر این،‌مقدار برق مصرفی باطری را در ابتدای كار تأمین می كند و آن را همیشه در حالت شارژ نگه می دارد.



5 – هدایت و فرمان :
هدایت چرخ های جلو از طریق فرمان و جعبه دنده فرمان صورت می گیرد. فرمان ها ممكن است مكانیكی یا هیدورلیكی باشند.



6 – چرخ و ترمز:
نیروی موتور از طریق مجموعه انتقال قدرت به چرخ ها می رسد و باعث حركت اتومبیل می شود. لاستیك ها مجموعه وزن خودرو و سرنشینان و بار را تحمل می كنند.
دستگاه ترمز: اهمیت دستگاه ترمز را همگان به خوبی می دانند قدرت ترمز در اثر افزایش فشار روغن و تأثیر آن بر لنت های ترمز ایجاد می شود.
بازدید روغن ترمز: مخزن روغن ترمز توسط كارخانه سازنده علامت گذاری شده است. شما با بازكردن در مخزن می توانید ارتفاع روغن را كنترل كنید. اگر ارتفاع روغن از خط مورد نظر پایین تر باشد، می توان مقداری روغن ترمز به آن اضافه كرد.
7 – بدنه و شاسی :
بدنه خودرو به گونه ای ساخته می شود كه بتواند كلیه قطعات دیگر را نگه داری كند. بدنه ، خودرو روی شاسی سوار شده است.
بازدید روغن موتور:
در یك موتور 120 تا 150 قطعه ی متحرك وجود دارد. این قطعات در صورتی می توانند وظایف خود را به درستی انجام دهند كه به موقع روغن كاری شوند. به این دلیل، قبل از هر بار روشن كردن موتور باید سطح روغن آن كنترل شود. برای این كار خط كش (شاخص) مخصوص را كه روی آن علامت گذاری شده تعبیه كرده اند. این شاخص ارتفاع حداقل و حداكثر روغن را نشان می دهد.



بازدید آب رادیاتور:
وظیفه رادیاتور در درجه اول خنگ نگه داشتن موتور است. باید بدانید كه حرارت موتور در حال كار به حدود 700 درجه سانتی گراد می رسد. در بدنه موتور فضاهای خالی وجود دارد. آب در این فضاها جریان پیدا می كند و به این ترتیب ، مانع داغ شدن موتور می شود. دمای موتور اغلب 70 الی 90 درجه سانتی گراد است. برای بازدید آب و ضدیخ در رادیاتور، كافی است در رادیاتور را باز و ارتفاع آب را كنترل كنید و در صورت كم بودن آب می توانید مقداری آب و ضدیخ به آن اضافه كنید.




  2 – تعمیر و نگه داری شیرآلات در منزل:

 

آب مایه حیات است. پس این نعمت گران بها را باید به گونه ای مصرف كرد تا حدامكان از به هدررفتن آن جلوگیری شود. شیرآلات بهداشتی در حقیقت وسایلی هستند كه به كمك آن ها می توان مقدار مصرف یك مایع را كنترل كرد.قسمت های داخلی شیر دنباله كوتاه :
اجزای شیر دنباله كوتاه عبارتند از :
1 – بدنه ،
2 – مغزی
مغزی از قسمت های زیر تشكیل شده است:
1 – حلزونی
2 – مهره و درپوش
3 – مهره نگه دارنده
4 – دستگیره
واشر تخت فیبری یا پلاستیكی مغزی و نحوه تعویض آن .
این واشر وظیفه آب بندی محل اتصال مغزی به بدنه ی شیر را به عهده دارد. پس همه مراحل تعویض آن مشابه واشرهای قبل است و سر مغزی همانند واشر تخت عوض می شود.
 



  سؤالات واحد 5 – آشنایی با خودرو
1 – بخش های اصلی یك خودروی سواری را نام ببرید؟

موتور ، دستگاه انتقال قدرت ، فنربندی و تعلیق ، برق، هدایت و فرمان ، چرخ و ترمز، بدنه و شاسی بخش های اصلی خودرو است.  



  2 – عامل حركت خودروها چیست؟

خودرو مجموعه ایی از قطعات مختلف است كه در ارتباط با یك دیگر بطور هماهنگی كار می كنند. نتیجه این كار، تولید قدرت در موتور است كه سبب حركت اتومبیل می شود.  



  3 – كار موتور در یك خودرو چیست؟

كار موتور تبدیل انرژی شیمیایی و حرارتی بنزین به انرژی حرارتی و سپس انرژی مكانیكی است كه با عث حركت خودرو می شود.  



  4 – نام دیگر جعبه دنده چیست و چه كاری انجام می دهد؟

گیریبكس، ‌مجموعه ای است كه درآن تعدادی دنده برای ایجاد سرعت یا قدرت های مختلف تعبیه شده است.  



  5 – وظیفه باطریدر خودرو چیست؟

تأمین برق خودرو و روشنایی چراغ ها است. برای روشن كردن موتور از باطری استفاده می شود.  



  6- هدایت و فرمان اتومبیل چگونه صورت می گیرد؟

هدایت چرخ های جلو از طریق فرمان و جعبه دنده فرمان انجام می شود. فرمان اتومبیل ها ممكن است مكانیكی یا هیدورلیكی ساخته شده باشند.  



  7 – برای بازدید كنترل روغن ترمز چه كاری باید انجام داد؟

مخزن روغن ترمز توسط كارخانه سازنده علامت گذاری شده است. با بازكردن در مخزن می توان ارتفاع روغن ترمز را كنترل كرد. اگر ارتفاع روغن از خط مورد نظر پایین تر باشد، می توان مقداری روغن ترمز به آن اضافه كرد.  



  8 – چرا رادیاتور را نباید از مخلوط آب و ضدیخ بطور كامل پر كرد؟

برای این كه آب بتواند به راحتی بین مجاری اطراف موتور و رادیاتور گردش نماید.  



  تعمیر و نگه داری شیرآلات در منزل :
1 – چرا نسبت به تعویض شیرآب، باید حساسیت نشان داد؟

برای جلوگیری از چكه كردن و هدررفتن آب كه نعمتی گران بها و مایه حیات است.  



  2 – قسمت های داخلی شیر دنباله كوتاه را نام ببرید؟

اجزای شیر دنباله كوتاه عبارتند از:
1) بدنه 2) مغزی .
مغزی از این قسمت ها تشكیل شده است. الف) حلزونی / ب) مهره و درپوش/ ج) مهره نگهدارنده/ د) دستگیره
 



  3 – چرا جنس شیرهای آب را از آلیاژ برنز انتخاب می كنند؟

چون آلیاژ برنز در مقابل زنگ زدگی ، فرسودگی و خوردگی از سایر فلزات دوام بیشتری دارد.  



  4 – مغزی شیر مخلوط از چه قسمت هایی تشكیل شده است؟

الف – پیچ یا میله
ب – مهره اصلی یا بدنه ی مغزی كه پیچ یا میله درون آن حركت می كند.
ج- اشپیل یا خار كه ثابت كننده میله درون مغزی است.
د – واشر تخت لاستیكی
ه – مهره محكم كننده واشر تخت
 



  5 – وظیفه واشر تخت فیبری یا پلاستیكی فنری چیست و چگونه تعویض می شود؟

این واشر وظیفه آب بندی محل اتصال مغزی به بدنه شیر را به عهده دارد. پس همه مراحل تعویض آن مشابه واشرهای قبل است و سرمغزی همانند واشر تخت عوض می شود.